Esej o twórczości Jerzego Prokopiuka
Tekst i zdjęcia (c) Leszek Matela
Doprawdy trudno sobie wyobrazić, jaka by była wiedza współczesnych Polaków na temat ezoteryki, gnozy, Steinera, Junga i wielu innych ważnych dziedzin sprzyjających rozwojowi duchowemu, gdyby nie działalność Jerzego Prokopiuka. Począwszy od lat 60-tych XX wieku tłumaczył dzieła wielu znaczących myślicieli, opatrywał je wstępami i komentarzami. Powstało łącznie około 400 esejów, rozpraw i artykułów oraz ponad 120 przekładów książek z języka niemieckiego, francuskiego i angielskiego. Stworzono też unikalne pismo GNOSIS z J. Prokopiukiem jako redaktorem naczelnym. Powstał również klub Gnosis, znakomite forum wymiany myśli ezoterycznej.
Z Jerzym nawiązałem kontakt na przełomie 1978 i 79 roku, po jego wykładzie o gnozie i psychologii Junga w klubie PAX w Toruniu. Przygotowywałem się wówczas do napisania pracy magisterskiej dotyczącej motywów mistycznych i orientalnych w prozie laureata Nagrody Nobla Hermanna Hessego. A że temat był bliski jego sercu, wymienialiśmy przez dobre kilka lat opinie najpierw o Hessem, a potem też o wielu innych zagadnieniach z pogranicza ezoteryki i literatury. W międzyczasie powstały też moje artykuły o Goethem jako ezoteryku, o Steinerze, teozofii, mistyce chrześcijańskiej, parapsychologii i dziedzinach pokrewnych. Inspirowała mnie też sztuka przekładu, w której Jerzy Prokopiuk był dla mnie wzorem. W duchu tej fascynacji dokonałem wyboru i przełożyłem aforyzmy H. Hessego, następnieopowiadania G. Zwerenza (wydane w prasie podziemnej),a później też utwory m.in. G. Meyrinka i P. Bichsela (te ostatnie wydane przez wydawnictwo KOS). Z tej też inspiracji stworzyłem jedyny do tej pory w Polsce słownik psychotroniczny niemiecko-polski i polsko-niemiecki, wydany również przez katowicki KOS.
Praca translatorska, wspomniane wstępy i opracowania, a potem odczyty i innego rodzaju działania Jerzego Prokopiuka dały wielu osobom możliwość zetknięcia się z głęboką wiedzą duchową. Młodszemu pokoleniu warto przypomnieć, że dobra książka stanowiła w latach 70-tych i 80-tych towar deficytowy, a przeczytanie czegoś, co ocierało się o gnozę i ezoterykę było marzeniem ściętej głowy. Pamiętam to dokładnie, bo sam poszukiwałem w antykwariatach i bibliotekach przedwojennych wydań tego typu publikacji i było to zadanie niezwykle trudne. I wtedy Jerzy podsunął dyrektorowi Instytutu Austriackiego w Warszawie listę książek z zakresu szeroko pojętej literatury ezoterycznej, o które warto by było uzupełnić tamtejszą bibliotekę. Pomysł wyborny. Dzięki temu, w latach głębokiego komunizmu, wspaniałe, niedostępne gdzie indziej w kraju pozycje można tam było wypożyczać.
Dziś twórczość dostojnego jubilata (rocznik 1931) jest porządkowana i uzupełniana ciągle o nowe eseje. W wydawnictwie KOS ukazały się 4 książki Jerzego Prokopiuka.
PIĘKNO JEST TYLKO GNOZY POCZĄTKIEM
To znakomity zbiór esejów ukazujący rolę gnozy we wszystkich dziedzinach sztuki: w muzyce, malarstwie, teatrze, literaturze, poezji oraz w filmie. Prześledzimy w nim wraz z autorem gnostyczne wątki w literaturze, od klasyków takich jak Szekspir, Goethe, Schiller, Novalis, Blake, poprzez m.in. Meyrinka, Kafkę, Hessego, a na filmowym odczytaniu gnozy w Matrixie skończywszy.
http://www.kos.com.pl/piekno_jest_tylko_gnozy_poczatkiem_prokopiuk.html
MÓJ JUNG
Jerzy Prokopiuk poświęca tym razem swój zbiór esejów Carlowi Gustavowi Jungowi, twórcy psychologii głębi i człowiekowi, który pozwala nam spojrzeć na nasze życie wewnętrzne zupełnie z innej perspektywy. Jak pisze autor, „psychologii jungowskiej niepodobna zrozumieć, jeśli nie uwzględni się, że stanowi ona swoistą syntezę, na którą składają się z jednej strony wnioski, do jakich doprowadziły Junga jako psychologa i psychiatrę, z drugiej jednak także jego poglądy gnostyckie i antropologiczno- filozoficzne”. Nic dziwnego, że poszczególne rozdziały książki omawiają niekiedy bardzo odległe od siebie zagadnienia i metody poznawcze, takie jak choćby alchemia, astrologia, problem zła, sens życia, nauka o symbolach, techniki psychoterapeutyczne i wiele, wiele innych. Dzięki temu powstało dość ciekawe kompendium wiedzy o Jungu.
http://www.kos.com.pl/moj_jung_prokopiuk.html
LUCIFERIANA: MIĘDZY LUCYFEREM A CHRYSTUSEM
Autor przedstawia w książce ciekawe rozważania o roli Lucyfera, oparte w dużej mierze o poglądy na ten temat Rudolfa Steinera. Wiele w tej pracy osobistych wątków i rozmyślań duchowych. Niektóre zapiski przyjmują formę intymnego pamiętnika. Jerzy Prokopiuk prezentuje również w swoim zbiorze esejów w dość zwięzły sposób własną teorię gnozy. Można śmiało powiedzieć, że mamy do czynienia z ciekawym świadectwem człowieka poszukującego. Nie ze wszystkimi przemyśleniami łatwo jest się zgodzić, ale z pewnością poczytać warto.

Things that she can see in her visions are painted in her water-colour pictures. Her art’s basic goal is therapeutic influence on the looker and giving him healing spiritual energies of the universe. Her healing paintings get more and more appreciation in many countries.











